Chó đi khập khiễng: theo dõi và khi nào đi khám

Chó đang chạy chơi bỗng nhấc một chân lên, đi cà nhắc. Có khi chỉ là một cái gai đâm vào chân, có khi là chấn thương dây chằng cần phẫu thuật. Biết cách quan sát và kiểm tra an toàn giúp bạn quyết định nên nghỉ ngơi theo dõi hay đưa chó đi khám ngay.

Nguyên nhân thường gặp

Ở bàn chân

• Gai, mảnh kính, đá nhỏ đâm vào đệm chân hoặc kẹt giữa các ngón.
• Móng gãy, móng mọc quá dài, móng đâm vào thịt.
• Đệm chân bị bỏng do đường nóng, trầy xước, nứt nẻ.
• Côn trùng đốt, viêm kẽ ngón, áp-xe.

Ở cơ, khớp, xương

• Bong gân, căng cơ: sau khi chạy nhảy, trượt ngã. Thường khập khiễng nhẹ, đỡ dần sau vài ngày nghỉ.
• Đứt dây chằng chéo trước ở khớp gối: hay gặp ở chó cỡ lớn, chó thừa cân. Chó đột ngột nhấc chân sau lên, có khi chạm nhẹ xuống đất.
• Trật xương bánh chè: hay gặp ở chó nhỏ. Chó thỉnh thoảng nhảy lò cò bằng ba chân vài bước rồi lại đi bình thường.
• Loạn sản khớp hông, khớp khuỷu: chó trẻ giống lớn đi lắc hông, khó đứng dậy, ngại leo cầu thang.
• Viêm khớp: ở chó già, cứng khớp buổi sáng hoặc sau khi nằm lâu, đỡ hơn khi đã vận động nhẹ.
• Gãy xương, trật khớp: sau tai nạn, ngã từ trên cao. Chân biến dạng, sưng, chó rất đau.
• Bệnh do ve truyền: có thể gây đau khớp, khập khiễng đổi chân, kèm sốt, mệt.

Kiểm tra tại nhà an toàn

Chó đau có thể cắn, kể cả với chủ. Hãy nhẹ nhàng, có người thứ hai giữ đầu và vỗ về chó. Nếu chó gầm gừ, ngoạm hay quá đau, dừng lại và đưa đi khám.

1. Quan sát chó đi: chân nào bị, chó nhấc hẳn lên hay vẫn chạm đất. Quay video khi chó đi trên nền phẳng, rất có ích cho bác sĩ thú y.
2. Kiểm tra bàn chân: xoè nhẹ các ngón, xem đệm chân, kẽ ngón, móng. Tìm gai, vết cắt, sưng đỏ.
3. Sờ dọc chân: từ bàn chân lên trên, so sánh với chân bên kia xem có chỗ nào sưng, nóng hoặc chó phản ứng đau.
4. Ghi lại: khập khiễng bắt đầu khi nào, sau sự việc gì, nặng hơn lúc nghỉ dậy hay sau vận động.

Xử trí ban đầu

• Có dị vật nhỏ, nông, nhìn thấy rõ: có thể gắp nhẹ ra, rửa sạch bằng nước muối sinh lý. Dị vật cắm sâu thì không tự rút, đưa đi khám.
• Vết cắt chảy máu: ép nhẹ bằng gạc sạch để cầm máu, giữ sạch và đi khám nếu vết thương sâu.
• Nghi bong gân nhẹ: cho chó nghỉ ngơi, hạn chế chạy nhảy, leo cầu thang, lên xuống ghế. Chỉ dắt đi vệ sinh ngắn bằng dây.
• Không tự cho uống thuốc giảm đau của người. Nhiều thuốc giảm đau thông dụng của người có thể gây loét dạ dày, suy thận ở chó. Mọi thuốc chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y.
• Nghi gãy xương: không cố nắn, hạn chế để chó di chuyển, dùng tấm ván hoặc chăn làm cáng để đưa đi khám.

Để giảm nguy cơ chấn thương về sau, hãy giữ chó ở cân nặng hợp lý, cắt móng định kỳ, cho chó đi bộ khởi động trước khi chạy nhảy mạnh, hạn chế để chó nhảy từ chỗ cao xuống và lót thảm chống trơn trên sàn gạch bóng.

Khi nào cần đưa đi khám

• Chó không chịu chạm chân xuống đất.
• Chân biến dạng, sưng to, có vết thương hở, nghi gãy xương: đi khám ngay.
• Khập khiễng sau tai nạn, bị xe va chạm, ngã từ trên cao, dù chó có vẻ ổn.
• Khập khiễng nhẹ nhưng không đỡ sau một đến hai ngày nghỉ ngơi, hoặc nặng dần.
• Khập khiễng kèm sốt, bỏ ăn, mệt, hoặc đổi từ chân này sang chân khác.
• Chó con đang lớn đi lắc hông, khập khiễng tái đi tái lại.
• Chó già cứng khớp, khó đứng dậy: bác sĩ thú y có thể giúp kiểm soát đau và cải thiện vận động.
• Chó liếm, cắn một chân liên tục, hoặc có khối sưng cứng trên xương.