Bệnh do ve truyền ở chó: dấu hiệu cần đi khám

Nhiều người coi ve chỉ là chuyện ngứa ngáy. Nhưng ve có thể truyền vào máu chó những mầm bệnh nguy hiểm, có trường hợp gây thiếu máu nặng hoặc chảy máu khó cầm. Bài này tập trung vào các bệnh do ve truyền và dấu hiệu cảnh báo; cách phòng ve quanh năm bạn có thể xem thêm ở bài riêng trên cùng chuyên mục.

Các bệnh do ve truyền thường gặp ở chó

Ở vùng khí hậu nóng ẩm, loài ve nâu sống được cả trong nhà, sân, chuồng, nên chó ở thành phố vẫn có nguy cơ. Một số nhóm bệnh hay gặp:

Ký sinh trùng đơn bào máu (Babesia)

Ký sinh trùng phá huỷ hồng cầu, gây thiếu máu. Chó có thể sốt, lừ đừ, nướu nhợt hoặc vàng, nước tiểu sẫm màu như nước trà.

Vi khuẩn sống trong tế bào máu (Ehrlichia, Anaplasma)

Gây sốt, bỏ ăn, sụt cân, sưng hạch. Một số chó bị giảm tiểu cầu nên dễ chảy máu: chảy máu cam, chấm xuất huyết trên da, nướu, bụng. Bệnh có thể chuyển sang giai đoạn mạn tính, âm thầm kéo dài nhiều tháng.

Các mầm bệnh khác

Ve còn có thể truyền một số mầm bệnh khác tuỳ vùng. Chó có thể nhiễm cùng lúc nhiều mầm bệnh, khiến triệu chứng phức tạp hơn.

Dấu hiệu cảnh báo

Triệu chứng có thể xuất hiện vài ngày đến vài tuần sau khi bị ve đốt, nhiều khi lúc đó bạn đã quên chuyện ve. Hãy để ý:

• Sốt, lừ đừ, nằm nhiều, không muốn chơi.
• Bỏ ăn hoặc ăn ít, sụt cân.
• Nướu, lưỡi, mí mắt trong nhợt nhạt hoặc vàng.
• Nước tiểu sẫm màu, đỏ hoặc nâu.
• Chảy máu cam, chấm đỏ li ti hoặc mảng bầm trên da bụng, nướu.
• Đi lại khó khăn, đau khớp, khập khiễng đổi chân.
• Sưng hạch dưới hàm, trước vai, sau đầu gối.
• Mắt đục, viêm mắt.

Một số chó nhiễm bệnh mà không có triệu chứng rõ, chỉ phát hiện tình cờ khi xét nghiệm máu lúc khám định kỳ hoặc trước phẫu thuật. Vì vậy, nếu chó nhà bạn thường xuyên bị ve, hãy kể cho bác sĩ thú y mỗi lần đi khám, kể cả khi chó trông vẫn khoẻ.

Phát hiện và gỡ ve đúng cách

• Kiểm tra mỗi ngày, nhất là sau khi đi dạo: kẽ ngón chân, trong tai, quanh cổ, nách, bẹn, dưới đuôi.
• Gỡ bằng nhíp đầu nhỏ hoặc dụng cụ gỡ ve: kẹp sát da, kéo thẳng ra từ từ, đều tay. Không vặn mạnh, không bóp thân ve.
• Không đốt, không bôi dầu hay hoá chất lên ve đang bám. Ve bị kích thích có thể nhả thêm dịch vào máu chó.
• Đeo găng tay khi gỡ, rửa tay sau đó. Bỏ ve vào lọ cồn đậy kín. Có thể giữ lại để bác sĩ thú y xem nếu chó ốm sau đó.
• Ghi lại ngày phát hiện ve để tiện theo dõi trong vài tuần sau.
• Xử lý môi trường: ve nâu đẻ trứng trong kẽ tường, gầm tủ, chuồng. Hút bụi, giặt ổ nằm bằng nước nóng, dọn chuồng thường xuyên.
• Bảo vệ cả người nhà: ve có thể bò sang người. Mặc quần dài khi dọn chuồng, đi bãi cỏ, và tự kiểm tra cơ thể sau đó.

Phòng ve cho chó quanh năm bằng sản phẩm phù hợp theo chỉ định của bác sĩ thú y, đọc kỹ nhãn sản phẩm. Không dùng sản phẩm dành cho chó lên mèo và ngược lại.

Khi nào cần đưa đi khám

Các bệnh do ve truyền cần xét nghiệm máu để chẩn đoán và điều trị theo chỉ định của bác sĩ thú y. Đưa chó đi khám khi:

• Chó sốt, lừ đừ, bỏ ăn trong vài tuần sau khi bị ve bám, kể cả khi đã gỡ hết ve.
• Nướu nhợt, vàng hoặc nước tiểu sẫm màu: đi khám ngay.
• Chảy máu cam, chấm xuất huyết, bầm tím không rõ lý do: đi khám ngay.
• Chó thở nhanh, yếu, không đứng dậy được: cấp cứu.
• Chó bị ve bám rất nhiều, hoặc nhà và chuồng có ve dai dẳng.
• Chó từng mắc bệnh do ve truyền: hỏi bác sĩ thú y lịch tái khám, vì bệnh có thể tái phát hoặc chuyển mạn tính.